जापानमा नगरपालिकाको अस्वीकृतिबिना कसरी विवाह गर्ने?
जापानमा कानूनी विवाह दर्ता गर्दा शपथपत्र, अनुवाद, वा सप्ताहन्त फाइलिंगका गल्तीहरू रोक्नको लागि सिटी-हल-पहिलो चेकलिस्ट।

दर्ता गर्ने स्थान: तपाईंको क्षेत्र हेर्ने शहर, वडा, वा नगर कार्यालयको परिवार दर्ता काउन्टरमा।
सामान्य अस्वीकृतिका कारणहरू: विवाहको लागि योग्यताको प्रमाणपत्र, जापानी भाषामा अनुवाद नहुनु, र कार्यालय अनुसार फरक पर्ने सप्ताहन्त वा कार्यालय समयपछिका नियमहरू।
स्वीकृति प्राप्त भएपछिका समयसीमाहरू: यदि तपाईंको कानुनी नाम परिवर्तन हुन्छ भने, १४ दिनभित्र आफ्नो रेसिडेन्स कार्ड अद्यावधिक गर्नुहोस्; यदि तपाईं बसाई सर्नुहुन्छ भने, १४ दिनभित्र आफ्नो ठेगाना अद्यावधिक गर्नुहोस्।
मुख्य कुरा: तपाईंले रोजेको मितिभन्दा पहिले, सम्बन्धित कार्यालयलाई प्रत्येक कागजात पूर्व-जाँच गराउनुहोस् र उनीहरूले विदेशी सम्बन्धी मामिलाहरू कसरी ह्यान्डल गर्छन् भनी सुनिश्चित गर्नुहोस्।
मार्च २०२६ सम्मको जानकारी: न्याय मन्त्रालय, परिवार दर्ता प्रणालीको अवलोकन, अध्यागमन सेवा एजेन्सी, र चुओ शहर, योकोहामा शहर, ओसाका शहर, र नागोया शहरद्वारा प्रकाशित नगरपालिकाका परिवार दर्ता पृष्ठहरूमा आधारित।
यदि तपाईं जापानमा विदेशीको रूपमा विवाह गर्न चाहनुहुन्छ भने, सामान्यतया सबैभन्दा ठूलो जोखिम कानूनगत समस्या होइन। बरु, यो दूतावासका कागजातहरू लिएर सिटी हल पुग्नु हो जुन तपाईंको देशमा त अर्थपूर्ण छन् तर काउन्टरमा बसेका क्लर्कले प्रयोग गर्ने चेकलिस्टमा नमिल्ने हुन सक्छन्।
एक विदेशीको लागि जापानमा विवाह दर्ता प्रायः कार्यालयले फाइल स्वीकार गरेपछि छिटो हुन्छ, तर यो एउटा अनुवाद, नामको बेमेल, वा कार्यालय-विशेष फाइलिंग नियमले रोकिन सक्छ। यो लेख विवाहको मार्गदर्शक नभई सिटी हलमा आइपर्ने सुरुवाती समस्याहरूको समाधानका लागि एउटा उपाय हो।
म जापानमा कानूनी मामिला पेशेवरको रूपमा पनि काम गर्छु, र म बारम्बार एउटै ढाँचा देख्छु: जोडीहरू सम्भवतः योग्य हुन्छन्, तर कागजातहरू काउन्टरमा तत्काल प्रमाणित गर्न सजिलो नभएकाले फाइलिंग असफल हुन्छ। प्रणाली र यसलाई प्रयोग गर्ने प्रयास गर्ने व्यक्तिबीचको यो खाडल नै मैले यो सेवा निर्माण गर्नुको कारण हो।
जापानमा कसले कानूनी रूपमा विवाह गर्न सक्छ र कहाँ दर्ता गर्न सकिन्छ?
जापानको कानूनी विवाह प्रणाली दर्तामा आधारित छ। विवाह तब अस्तित्वमा आउँछ जब विवाह सूचना (婚姻届, konin todoke) नगरपालिका परिवार दर्ता काउन्टरद्वारा स्वीकार गरिन्छ; मन्दिर, गिर्जाघर, वा होटल समारोह कानूनी फाइलिंगभन्दा फरक हुन्छ।
यो मार्गदर्शकले जापानी कानून अन्तर्गत कानूनी रूपमा मान्यता प्राप्त विवाहहरूको लागि सिटी हलहरूद्वारा प्रयोग गरिने हालको राष्ट्रिय विवाह-सूचना (婚姻届, konin todoke) प्रणालीको बारेमा छलफल गर्दछ। न्याय मन्त्रालयले अन्तर्राष्ट्रिय विवाहका प्रश्नहरूमा जापानी कानून र विदेशी नागरिकको गृह-देशको कानून दुवै समावेश हुने कुरा बताउँछ, र विस्तृत मामिलाहरू नगरपालिका परिवार-दर्ता काउन्टर वा कानूनी मामिला ब्यूरोको परामर्श विन्डोमा जाँच गरिनुपर्छ भन्छ।
अभ्यासमा, एक जापानी-विदेशी जोडीले सामान्यतया नगरपालिकामा दर्ता गर्छन् जहाँ एक पार्टनर बस्छ वा जहाँ जापानी पार्टनरको परिवार दर्ता ह्यान्डल गरिन्छ। दुई विदेशी नागरिकले पनि निश्चित शर्तहरूमा जापानी प्रणाली अन्तर्गत विवाह गर्न सक्छन्, तर कागजातको सेट राष्ट्रियतामा धेरै निर्भर गर्दछ, त्यसैले तपाईंले दर्ता गर्ने उद्देश्य राखेको कार्यालय नै तपाईंले सबैभन्दा बढी विश्वास गर्नुपर्ने कार्यालय हो।
यदि तपाईं अहिले कार्यालय छान्दै हुनुहुन्छ भने, त्यो नगरपालिकाको परिवार दर्ता पृष्ठबाट सुरु गर्नुहोस् र कागजातहरू जम्मा गर्नु अघि फोन गर्नुहोस्। उदाहरणका लागि, चुओ शहरले आफ्नो परिवार दर्ता उप-खण्डको लागि 03-3546-5317 नम्बर दिएको छ, र योकोहामा शहरले वडा-पिच्छे परिवार-दर्ता सम्पर्कहरू र 045-664-2525 मा बहुभाषी कल सेन्टर प्रकाशित गर्दछ।
| वस्तु | संख्या/गन्ती | स्रोत / मिति |
|---|---|---|
| विवाह सूचना (婚姻届, konin todoke) मा आवश्यक साक्षीहरू | २ जना वयस्क साक्षीहरू | चुओ शहर, मार्च २०२६ मा पहुँच गरिएको |
| विवाहपछि तपाईंको कानुनी नाम परिवर्तन भएमा रेसिडेन्स कार्ड अद्यावधिक | १४ दिनभित्र | अध्यागमन सेवा एजेन्सी, मार्च २०२६ मा पहुँच गरिएको |
| बसाई सरेपछि ठेगाना अद्यावधिक | १४ दिनभित्र | अध्यागमन सेवा एजेन्सी, मार्च २०२६ मा पहुँच गरिएको |
नगरपालिकाले प्रायः जाँच गर्ने ५ वटा कागजातहरू
यहीँ धेरैजसो एकै दिनको निराशा उत्पन्न हुन्छ। कोनिन् तोदोके (konin todoke) विदेशीको लागि दर्ता गर्दा, फारम आफैंमा सहायक कागजातहरूभन्दा सामान्यतया सजिलो हुन्छ।
- विवाह सूचना (婚姻届, konin todoke) आफैं। यो सही तरिकाले पूरा गरिएको हुनुपर्छ र दुई वयस्क साक्षीहरूद्वारा हस्ताक्षर गरिएको हुनुपर्छ। यदि तपाईं विशेष फाइलिंग मिति तोक्दै हुनुहुन्छ भने, अन्तिम मिनेटसम्म साक्षी खण्ड अधुरो नछोड्नुहोस्।
- पासपोर्ट वा अन्य राष्ट्रियताको प्रमाण। नगरपालिकाका मार्गदर्शकहरूले सामान्यतया पासपोर्टलाई राष्ट्रियताको प्रमाणको रूपमा वर्णन गर्छन्। सक्कल प्रति ल्याउनुहोस्, र तपाईंको रेसिडेन्स कार्ड पनि ल्याउनुहोस्, भलेै कार्यालयले मुख्यतया पासपोर्ट मागेको किन नहोस्, किनकि यसले क्लर्कलाई जापानमा तपाईंको हालको विवरणहरू जाँच गर्न मद्दत गर्दछ।
- तपाईंको विवाहको लागि योग्यताको कागजात। जापानीमा, यसलाई प्रायः विवाहको लागि कानूनी क्षमताको प्रमाणपत्र (婚姻要件具備証明書, konin youken gubi shomeisho) भनिन्छ, तर जापानका कार्यालयहरूले माग्ने विवाहको लागि कानूनी क्षमताको प्रमाणपत्रको तपाईंको देशमा धेरै फरक शीर्षक हुन सक्छ: शपथपत्र (affidavit), पुष्टि (affirmation), कुनै बाधा नभएको प्रमाणपत्र (certificate of no impediment), एकल स्थिति प्रमाणपत्र (single-status certificate), वा अन्य कुनै समान कागजात। न्याय मन्त्रालय र स्थानीय विदेशी-निवासी मार्गदर्शक दुवैले केही देशहरूले मानक प्रमाणपत्र जारी गर्दैनन् भनी उल्लेख गर्छन्, त्यसैले एक समान कागजात प्रयोग गर्न सकिन्छ।
- प्रत्येक विदेशी-भाषा कागजातको जापानी अनुवाद। न्याय मन्त्रालय भन्छ कि सबै विदेशी-भाषा कागजातहरूलाई जापानी अनुवाद चाहिन्छ, अनुवादकको नाम रेकर्ड गरिएको हुनुपर्छ, र अनुवादक आफैं आवेदक हुन सक्छ। हराइरहेको अनुवादकको लाइन अस्वीकृतिको एक क्लासिक कारण हो।
- देश-विशेष नागरिक-स्थितिका अतिरिक्त कागजातहरू। राष्ट्रियता र तपाईंको इतिहासमा निर्भर गर्दै, कार्यालयले जन्म प्रमाणपत्र, सम्बन्धविच्छेदको आदेश, पूर्व पति/पत्नीको मृत्यु प्रमाणपत्र, वा समान नागरिक रेकर्ड माग्न सक्छ। योकोहामा शहर भन्छ कि आवश्यक कागजातहरू देशअनुसार फरक हुन्छन्, र केही नगरपालिकाहरूले निश्चित राष्ट्रियताका लागि स्पष्ट रूपमा जन्म प्रमाणपत्रहरू सूचीबद्ध गर्छन्।
केवल अंग्रेजी शीर्षकले फन्दामा नपर्नुहोस्। सिटी हललाई के कुरामा चासो हुन्छ भने, कागजातले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि तपाईं आफ्नो गृह कानून अन्तर्गत विवाह गर्न स्वतन्त्र हुनुहुन्छ र तपाईंले दर्ता गर्ने कार्यालयले तपाईंको ढाँचा स्वीकार्य छ भन्ने कुरामा सहमत छ कि छैन।
एक राम्रो उदाहरण बेलायतको प्रक्रिया हो। बेलायती सरकारको मार्गदर्शक भन्छ कि बेलायती नागरिकहरूले शाब्दिक रूपमा 'कानूनी क्षमताको प्रमाणपत्र' शीर्षकको कागजातको सट्टा पुष्टि वा शपथपत्र प्रयोग गर्छन्, र यसले आवेदकहरूलाई जापानी विवाह सूचना स्वीकृति प्रमाणपत्रलाई पछि प्रमाणको रूपमा राख्न भन्छ। यही कारणले गर्दा तपाईंले फाइलिंग मिति तय गर्नु अघि आफ्नो सिटी हलसँग आफ्नो देशको कागजातको शीर्षक पुष्टि गर्नुपर्छ।
तपाईंको शपथपत्र ढाँचा तपाईंको सिटी हलमा स्वीकार्य हुनेछ कि छैन भन्नेमा निश्चित हुनुहुन्न? LO-PAL मा सोध्नुहोस्।
वास्तविक-विश्व चेतावनी संकेतहरू: व्यक्तिगत अनुभवहरू फरक हुन सक्छन्, तर उही समस्याका बिन्दुहरू बारम्बार देखा पर्छन्।
रेडिटमा एक विदेशी निवासीले शपथपत्र ढाँचाको बारेमा सिटी हलसँग बारम्बार कुराकानी गरेको र कार्यालयले notarized कथन र जापानी अनुवाद नदेखाएसम्म अघि बढ्न नमानेको बताएका छन्।अर्काले भने कि उनीहरूको सिटी हलले सुरुमा अन्तर्राष्ट्रिय जोडीहरूले सप्ताहन्तमा मात्र दर्ता गर्न सक्ने कुरामा जोड दियो, पूर्व-जाँच पछि पनि, र पछि मात्र सुरक्षा डेस्क मार्फत सप्ताहन्तमा पेश गर्न अनुमति दियो।व्यक्तिगत अनुभवहरू फरक हुन सक्छन्। तिनीहरूलाई चेतावनी संकेतको रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्, तपाईंको नगरपालिकाको लागि आधिकारिक नियमको रूपमा होइन।
तपाईंले रोजेको फाइलिंग मितिमा अस्वीकृत हुनबाट कसरी बच्ने
धेरैजसो अस्वीकृतिहरू रोक्न सकिन्छ यदि तपाईंले फाइलिंगलाई कानूनी कागजात समीक्षाको रूपमा व्यवहार गर्नुहुन्छ, रोमान्टिक कामको रूपमा होइन। सबैभन्दा सुरक्षित जोडीहरू भाग्यमानी जोडीहरू होइनन्। तिनीहरू ती जोडीहरू हुन् जसले महत्त्वपूर्ण मितिभन्दा पहिले आश्चर्यहरू हटाउँछन्।
- सम्बन्धित कार्यालयलाई तपाईंको मामला पूर्व-जाँच गराउनुहोस्। योकोहामा शहरले खुलेर भन्छ कि केही अन्तर्राष्ट्रिय विवाहहरूलाई तत्काल न्याय गर्न सकिँदैन। छनौट गरिएको मितिभन्दा पहिले हरेक कागजात ल्याउनुहोस् र कार्यालयलाई कागजात सेट र फाइलिंग विधि दुवै पुष्टि गर्न भन्नुहोस्।
- विशेष गरी सप्ताहन्त, बिदाहरू, र कार्यालय समयपछिको बारेमा सोध्नुहोस्। नियमहरू समान छैनन्। नागोयाको मिदोरी वार्डको मार्गदर्शकले भन्छ कि कार्यालय समयपछिको फाइलिंगहरू गार्डहरूले राख्न सक्छन् र अर्को कार्य दिनमा जाँच गर्न सकिन्छ; यदि कुनै त्रुटि छैन भने, स्वीकृतिको मिति तपाईंले पेश गरेको दिन नै हुन्छ, तर तपाईंलाई पछि सुधारका लागि बोलाउन सकिन्छ। ओसाकाका केही वार्डहरू, जस्तै सुमिनो वार्ड, परिवार-दर्ता प्रक्रियाका लागि वेब रिजर्भेसन पनि प्रस्ताव गर्छन्।
- तपाईंको दूतावासका कागजातहरू कति नयाँ हुनुपर्छ भनेर जाँच गर्नुहोस्। केही कार्यालयहरूले सीमित हालको अवधिभित्र जारी गरिएका प्रमाणपत्रहरू मात्र स्वीकार गर्छन्। तपाईंले आफ्नो मिति तय गर्नु अघि त्यो वैधता अवधिलाई पुष्टि गर्नुहोस्, विशेष गरी यदि तपाईंको दूतावासबाट कागजात प्राप्त गर्न समय वा पैसा लागेको थियो भने।
- हरेक पृष्ठमा नामहरू मिलाउनुहोस्। पासपोर्टको हिज्जे, मध्य नाम, हाइफन, अघिल्लो थर, र थर र दिइएको नामको क्रम जाँच गर्नुहोस्। यदि एक कागजातले पुरानो नाम देखाउँछ भने, पुरानो र नयाँ संस्करणहरूलाई जोड्ने प्रमाण ल्याउनुहोस्।
- प्रत्येक सक्कल र यसको अनुवाद सँगै राख्नुहोस्। विदेशी-भाषाको कागजातमा अनुवादलाई क्लिप गर्नुहोस्। प्रत्येक अनुवादमा अनुवादकको नाम राख्नुहोस्, र यदि कुनै कानूनी शब्द असामान्य छ भने, क्लर्कलाई अनुमान लगाउन बाध्य पार्नुको सट्टा छोटो जापानी स्पष्टीकरण थप्नुहोस्।
- यदि मिति महत्त्वपूर्ण छ भने सबैभन्दा सुरक्षित फाइलिंग समय छनौट गर्नुहोस्। यदि सही मिति भावनात्मक रूपमा महत्त्वपूर्ण छ भने, पूर्व-जाँच पछि खुला काउन्टर घण्टामा फाइलिंग गर्नु पहिलो पटकको सप्ताहन्त ड्रप-अफ भन्दा सुरक्षित हुन्छ। कार्यालय समयपछिको फाइलिंग काम गर्न सक्छ, तर यदि तपाईंलाई त्यो कार्यालयले विदेशी कागजातहरू कसरी ह्यान्डल गर्छ भन्ने कुरा पहिले नै थाहा छ भने मात्र।
उपयोगी काउन्टर वाक्यांशहरू:
- 婚姻届の事前確認をお願いします。 (Konin todoke no jizen kakunin o onegai shimasu.) — हाम्रो विवाह सूचनाको पूर्व-जाँच गर्न चाहन्छु।
- この書類で受理できますか。 (Kono shorui de juri dekimasu ka?) — के यो कागजात स्वीकार गरिनेछ?
- 時間外提出でも、受理日が提出日になりますか。 (Jikangai teishutsu demo, juribi ga teishutsubi ni narimasu ka?) — यदि हामीले कार्यालय समयपछि पेश गर्यौं भने पनि, स्वीकृतिको मिति पेश गरेको मिति नै हुनेछ?
- 不足書類があれば、今日ここで教えてください。 (Fusoku shorui ga areba, kyo koko de oshiete kudasai.) — यदि कुनै कुरा छुटेको छ भने, कृपया आज यहाँ भन्नुहोस्।
काउन्टरबाट अस्वीकृत हुनु कत्तिको निरुत्साहित बनाउने कुरा हो भन्ने मलाई थाहा छ। जब म बेलायतमा बस्थेँ, म होमेस्टेइङ गर्दा मेरो नाममा कुनै युटिलिटी बिल नभएकाले बैंक खाताको लागि अस्वीकृत भएँ। समस्या प्रणालीको पूर्ण अभाव थिएन। यो त पहुँचको अभाव थियो, र जापानी सिटी हलको काउन्टरमा धेरै विदेशी जोडीहरूले यही कुराको सामना गर्छन्।
प्रमाणपत्रहरू र अर्को चरणहरू सहित स्वीकृति पछि के गर्ने
स्वीकृति कामको अन्त्य होइन। यो प्रमाण जम्मा गर्ने र मानिसहरूले प्रायः बिर्सने अनुवर्ती कदमहरू चाल्ने क्षण हो।
- विवाह सूचना स्वीकृति प्रमाणपत्र (婚姻届受理証明書, konin todoke juri shomeisho) अनुरोध गर्नुहोस्। यो विवाह सूचना स्वीकृति प्रमाणपत्र हो, र यो प्रायः तपाईंको दूतावास, बीमा कम्पनी, बैंक, वा अध्यागमन आवेदनले चाहने पहिलो कागजात हुन्छ। यदि तपाईं यसलाई जापान बाहिर प्रयोग गर्नुहुन्छ भने, तपाईंलाई अनुवाद पनि आवश्यक पर्न सक्छ।
- यदि एक पति/पत्नी जापानी हुनुहुन्छ भने, तयार भएपछि अद्यावधिक गरिएको परिवार दर्ताको प्रतिलिपि (戸籍謄本, koseki tohon) लिनुहोस्। विवाह जापानी पति/पत्नीको परिवार दर्तामा रेकर्ड गरिन्छ, र त्यो अद्यावधिक गरिएको प्रतिलिपि पछि भिसा वा नाम-सम्बन्धित प्रक्रियाहरूको लागि सामान्यतया आवश्यक हुन्छ।
- यदि तपाईंको देशले आवश्यक ठान्छ भने दूतावास वा वाणिज्य दूतावासलाई विवाहको जानकारी दिनुहोस्। विदेशी निवासीहरूको लागि आधिकारिक मार्गदर्शकले चेतावनी दिन्छ कि जापानमा वैध विवाह स्वतः अन्यत्र रेकर्ड हुँदैन, त्यसैले सिटी हलले तपाईंको लागि विदेशी पक्षको काम पूरा गर्यो भनेर नठान्नुहोस्।
- यदि तपाईंको कानुनी नाम परिवर्तन भयो भने तपाईंको रेसिडेन्स कार्ड अद्यावधिक गर्नुहोस्। अध्यागमन सेवा एजेन्सीले मध्य-देखि-दीर्घकालीन निवासीलाई रेसिडेन्स कार्डमा गैर-ठेगाना परिवर्तनहरू, विवाह मार्फत नाम परिवर्तन सहित, १४ दिनभित्र रिपोर्ट गर्न आवश्यक गर्दछ।
- यदि तपाईं बसाई सर्नुहुन्छ भने तपाईंको ठेगाना अद्यावधिक गर्नुहोस्। यदि विवाहले बसाइँ सराई निम्त्याउँछ भने, तपाईंको नयाँ नगरपालिकालाई १४ दिनभित्र ठेगाना अद्यावधिक चाहिन्छ, र तपाईंको रेसिडेन्स कार्ड त्यस प्रक्रियाको अंश हो।
- यदि अध्यागमन अर्को चरण हो भने चाँडै तयारी गर्नुहोस्। विवाहले तपाईंको निवासको स्थिति स्वतः परिवर्तन गर्दैन। यदि तपाईं पति/पत्नी-सम्बन्धित स्थितितर्फ अघि बढ्दै हुनुहुन्छ भने, कठिन भाग सकियो भनेर अनुमान गर्नु अघि हाम्रो जापान पति/पत्नी भिसा आवेदन मार्गदर्शक पढ्नुहोस्।
निवास-स्थितिका प्रश्नहरूको लागि, अध्यागमन सेवा एजेन्सीले 0570-013904 मा अध्यागमन सूचना केन्द्र प्रकाशित गर्दछ। यदि विवाहपछिको नाम ढाँचा समस्या बन्छ भने, विशेष गरी मध्य नाम वा थरको क्रमको वरिपरि, हाम्रो मध्य-नाम समस्या मार्गदर्शक व्यावहारिक अर्को पढाइ हो।
सम्बन्धित लेखहरू
- जापान पति/पत्नी भिसा आवेदन: कागजात, समयरेखा, र प्रश्नावली
- के तपाईंको मध्य नामले जापानमा समस्या सिर्जना गरिरहेको छ? यसलाई कसरी समाधान गर्ने यहाँ छ
- विवाहपछि जापानको स्थायी बसोबास: पति/पत्नी चेकलिस्ट
थप मद्दत चाहिन्छ? LO-PAL मा सोध्नुहोस्
एक अनुवाद छुटेको, एक शपथपत्र बेमेल, वा सप्ताहन्तको नियम गलत बुझेका कारण कामबाट छुट्टी लिएर घर फर्किनु पर्ने जोखिम नलिनुहोस्। LO-PAL मा एक स्थानीय जापानी सहयोगी बुक गर्नुहोस् ताकि उहाँ तपाईंलाई सिटी हलसम्म साथ दिनुहोस्, काउन्टरमा अनुवाद गरिदिनुहोस्, र तपाईंलाई पहिलो प्रयासमा दर्ता गराउन मद्दत गर्नुहोस्।
Written by

Founder, LO-PAL
Former Medical Coordinator for Foreign Patients (Ministry of Health programme) and legal affairs professional. Built LO-PAL from firsthand experience navigating life abroad.
Written with partial AI assistance
Read full bio →


