Không đóng bảo hiểm ở Nhật Bản? Thị thực của bạn có thể gặp rắc rối từ năm 2027

Thông tin được cập nhật đến tháng 3 năm 2026 dựa trên các nguồn từ Cơ quan Dịch vụ Nhập cư, MHLW và Cơ quan Kỹ thuật số. Chính sách này đã được chính thức thông qua tại cuộc họp liên bộ vào ngày 23 tháng 1 năm 2026. Với tư cách là người sáng lập LO-PAL, tôi đã theo dõi chính sách này kể từ khi nó được đề xuất lần đầu tiên — và tôi nhận thấy nhiều người nước ngoài cư trú thậm chí còn không hay biết gì về điều này sắp xảy ra.

Chính xác thì điều gì đã thay đổi

Vào ngày 23 tháng 1 năm 2026, chính phủ Nhật Bản đã thông qua một chính sách trong khuôn khổ "Lộ trình hiện thực hóa một xã hội cùng tồn tại hài hòa với người nước ngoài" (Roadmap for the Realization of a Society of Harmonious Coexistence with Foreign Nationals) liên kết trực tiếp việc tuân thủ bảo hiểm xã hội với các quyết định nhập cư.

Bắt đầu từ tháng 6 năm 2027:

• Khi bạn nộp đơn gia hạn thị thực (在留期間更新) hoặc thay đổi tư cách lưu trú (在留資格変更), cơ quan nhập cư sẽ truy vấn hồ sơ đóng Bảo hiểm Y tế Quốc dân (NHI) và Lương hưu Quốc dân của bạn
• Truy vấn sẽ được thực hiện thông qua Mạng lưới Dịch vụ Công (公共サービスメッシュ) của Cơ quan Kỹ thuật số, kết nối các hệ thống thanh toán của chính quyền địa phương với Cơ quan Dịch vụ Nhập cư
• Năm tài chính 2026 (tháng 4 năm 2026 – tháng 3 năm 2027) đang được sử dụng để thử nghiệm liên kết cơ sở dữ liệu trước khi thực thi đầy đủ

Ai bị ảnh hưởng

Bị ảnh hưởng	Không bị ảnh hưởng trực tiếp
Người làm việc tự do và tự kinh doanh có NHI	Nhân viên toàn thời gian có Shakai Hoken (phí bảo hiểm tự động khấu trừ từ lương)
Người lao động bán thời gian dưới ngưỡng Shakai Hoken	Khách du lịch ngắn hạn (không có nghĩa vụ bảo hiểm)
Sinh viên quốc tế có NHI	Người có tư cách ngoại giao
Người phụ thuộc tự tham gia NHI	Người có tư cách vĩnh trú (không cần gia hạn, nhưng quy định thu hồi vĩnh trú đang được siết chặt riêng)
Lao động Kỹ năng đặc định, Kỹ sư, Quản lý Kinh doanh, v.v.

Điểm mấu chốt: Nếu bạn tham gia Shakai Hoken thông qua công ty, phí bảo hiểm của bạn sẽ tự động được khấu trừ — khả năng cao là bạn sẽ không bị ảnh hưởng. Rủi ro cao nhất là đối với những người tham gia NHI phải tự mình đóng phí bảo hiểm.

Người có tư cách vĩnh trú: Bạn không cần gia hạn thị thực, vì vậy quy định cụ thể này không áp dụng trực tiếp cho tình trạng của bạn. Tuy nhiên, Nhật Bản cũng đang siết chặt các quy định thu hồi tư cách vĩnh trú — và việc không tuân thủ nghĩa vụ thuế/bảo hiểm là một trong những căn cứ.

Cơ quan nhập cư sẽ sàng lọc bạn như thế nào

Chính phủ đã làm rõ rằng đây không phải là một sự từ chối tự động chỉ vì có bất kỳ khoản phí bảo hiểm nào chưa thanh toán. Việc sàng lọc sẽ xem xét:

1. Sự tồn đọng và số tiền nợ — bạn nợ bao nhiêu và trong bao lâu?
2. Phản hồi của bạn — bạn đã liên hệ với tòa thị chính chưa? Bạn có đang theo kế hoạch trả góp không?
3. Tình trạng khắc phục — bạn đã bắt đầu trả dần chưa? Bạn có đang thanh toán theo đợt không?
4. Thiện chí — bạn đã nộp đơn xin giảm phí bảo hiểm khi đủ điều kiện chưa? Bạn có phản hồi các thông báo thanh toán không?

Nói cách khác: hệ thống ít tập trung vào việc có tồn đọng hay không, mà tập trung hơn vào cách bạn đã phản hồi. Vài tháng nợ phí mà bạn đang chủ động trả nợ thì rất khác so với nhiều năm cố tình không đóng.

Các con số: lý do chính phủ hành động

Chỉ số	Con số	Nguồn
Người nước ngoài cư trú có NHI	~970.000 (khoảng 1/3 tổng số người nước ngoài cư trú)	MHLW, 2025
Tỷ lệ tuân thủ phí NHI	63%	Khảo sát MHLW, cuối năm 2024
Tỷ lệ tuân thủ Lương hưu Quốc dân	49,7%	Dịch vụ Lương hưu, đến tháng 3 năm 2025
Thông qua chính sách	Cuộc họp liên bộ ngày 23 tháng 1 năm 2026	Cơ quan Dịch vụ Nhập cư
Mục tiêu bắt đầu thực thi	Tháng 6 năm 2027	Lộ trình của Cơ quan Dịch vụ Nhập cư

Bạn cần làm gì ngay bây giờ: hoàn tất nghĩa vụ trước tháng 6 năm 2027

Bước 1: Kiểm tra tình trạng thanh toán của bạn

Hãy đến tòa thị chính và yêu cầu lịch sử thanh toán phí NHI của bạn (納付状況). Đối với lương hưu, hãy kiểm tra tại Văn phòng Lương hưu gần nhất (年金事務所) hoặc đăng nhập vào cổng thông tin Nenkin Net trực tuyến.

Bước 2: Nếu bạn có khoản phí chưa thanh toán

Lựa chọn A — Thanh toán đầy đủ: Nếu bạn có khả năng, việc thanh toán tất cả các khoản nợ ngay lập tức là giải pháp rõ ràng nhất.

Lựa chọn B — Lập kế hoạch trả góp (分割払い): Tòa thị chính sẽ đàm phán một kế hoạch trả góp. Điều này sẽ được ghi lại trong hệ thống và cho thấy thiện chí của bạn với cơ quan nhập cư.

Lựa chọn C — Đăng ký giảm phí (減額): Nếu thu nhập của bạn giảm (mất việc, giảm giờ làm), bạn có thể đủ điều kiện để được giảm đáng kể — đôi khi lên đến 70%. Việc này không tự động; bạn phải nộp đơn tại tòa thị chính.

Lựa chọn D — Đăng ký miễn trừ (免除): Cụ thể đối với Lương hưu Quốc dân, nếu thu nhập của bạn dưới ngưỡng quy định, bạn có thể được miễn hoàn toàn hoặc một phần. Các giai đoạn được miễn vẫn được tính vào điều kiện nhận lương hưu của bạn (với tỷ lệ giảm). Nộp đơn tại tòa thị chính hoặc Văn phòng Lương hưu.

Bước 3: Lưu giữ hồ sơ

Lưu giữ biên lai, thỏa thuận kế hoạch trả góp và thư chấp thuận giảm/miễn phí. Nếu cơ quan nhập cư đặt câu hỏi về việc tuân thủ của bạn, những tài liệu này sẽ chứng minh thiện chí của bạn.

Điều gì xảy ra nếu bạn đã bị nợ và thị thực của bạn sắp đến hạn gia hạn

Nếu việc gia hạn thị thực của bạn diễn ra trước tháng 6 năm 2027, hệ thống mới chưa được áp dụng — nhưng cơ quan nhập cư đã có thể yêu cầu bằng chứng về việc tham gia bảo hiểm. Cách tiếp cận an toàn nhất:

1. Đăng ký tham gia NHI nếu bạn chưa làm (đúng vậy, ngay cả khi bạn nợ phí tồn đọng)
2. Thiết lập kế hoạch trả góp cho bất kỳ khoản nợ nào
3. Mang theo bằng chứng về kế hoạch trả góp của bạn đến buổi hẹn gia hạn thị thực

Các câu tiếng Nhật hữu ích tại tòa thị chính

Tiếng Anh	Tiếng Nhật	Romaji
I want to check my premium payment status	保険料の納付状況を確認したいです	Hokenryō no nōfu jōkyō o kakunin shitai desu
I'd like to set up a payment plan	分割払いの相談をしたいです	Bunkatsu barai no sōdan o shitai desu
I want to apply for premium reduction	保険料の減額を申請したいです	Hokenryō no gengaku o shinsei shitai desu
My income decreased	収入が減りました	Shūnyū ga herimashita
I want to apply for pension exemption	年金の免除を申請したいです	Nenkin no menjo o shinsei shitai desu
Please give me a payment receipt	納付書の控えをください	Nōfusho no hikae o kudasai

Các bài viết liên quan

• Bảo hiểm y tế ở Nhật Bản: 5 sai lầm khiến người nước ngoài phải trả giá
• Quy định thu hồi tư cách vĩnh trú tại Nhật Bản siết chặt vào năm 2027
• Danh sách kiểm tra NHI tại tòa thị chính sau khi bạn nghỉ việc
• Cách tham gia lại bảo hiểm y tế sau khi nghỉ việc

Cần hỗ trợ để hoàn tất việc đóng phí? Đăng câu hỏi của bạn trên LO-PAL miễn phí — một người trợ giúp địa phương người Nhật có thể đi cùng bạn đến tòa thị chính, giải thích tình hình của bạn bằng tiếng Nhật và giúp đàm phán kế hoạch trả góp hoặc giảm phí.