Bảo hiểm Y tế ở Nhật Bản: 5 sai lầm phổ biến khiến người nước ngoài phải trả giá đắt

Thông tin được cập nhật tính đến tháng 3 năm 2026 dựa trên các nguồn từ MHLW, Cục Thuế Quốc gia và Cục Dịch vụ Nhập cư. Với tư cách là người sáng lập LO-PAL và từng là Điều phối viên Y tế cho Bệnh nhân Nước ngoài tại một bệnh viện ở Osaka, tôi đã dành nhiều năm chứng kiến những người mới đến phải chật vật tìm hiểu những quy tắc này một cách khó khăn — thường là tại phòng thanh toán sau một lần khám cấp cứu. Hướng dẫn này ra đời để bạn không phải trải qua điều đó.

Hai hệ thống bảo hiểm y tế công cộng của Nhật Bản — Giải thích nhanh

Nhật Bản vận hành hai hệ thống song song. Mọi cư dân đều thuộc một trong hai:

	Shakai Hoken (社会保険)	Bảo hiểm Y tế Quốc gia / NHI (国民健康保険)
Ai?	Người lao động tại các công ty đủ điều kiện	Tất cả những người khác: người làm tự do, làm bán thời gian dưới ngưỡng, sinh viên, người thất nghiệp
Đăng ký	Người sử dụng lao động đăng ký cho bạn	Bạn tự đăng ký tại tòa thị chính
Phí bảo hiểm	~9.9% lương, chia 50/50 với người sử dụng lao động (mức trung bình Kyokai Kenpo năm tài chính 2026)	Dựa trên thu nhập năm trước; tối đa 1.100.000 yên/năm (năm tài chính 2026)
Phạm vi chi trả	Chi trả 70% (bạn trả 30%)	Chi trả 70% (bạn trả 30%)
Gia đình	Người phụ thuộc được chi trả miễn phí	Mỗi thành viên gia đình sẽ làm tăng phí bảo hiểm

Cả hai hệ thống đều chi trả cho các phương pháp điều trị giống nhau với tỷ lệ 70/30. Sự khác biệt nằm ở việc ai trả phí bảo hiểm và cách tính toán.

Sai lầm 1: Không đăng ký — và bị truy thu phí bảo hiểm

Đây là sai lầm phổ biến và tốn kém nhất. Nhiều người nước ngoài cho rằng bảo hiểm y tế là tùy chọn, hoặc họ có thể "đăng ký sau khi cần". Điều này không đúng. Luật pháp Nhật Bản yêu cầu mọi cư dân lưu trú từ 3 tháng trở lên phải đăng ký trong vòng 14 ngày kể từ khi đăng ký tại tòa thị chính.

Nếu bạn bỏ qua việc đăng ký và sau đó mới đăng ký — hoặc bị phát hiện — phí bảo hiểm sẽ được tính truy thu từ ngày đăng ký của bạn, truy thu tối đa 2 năm. Tôi đã chứng kiến nhiều người tại bệnh viện phải đối mặt với khoản phí bảo hiểm truy thu hơn 300.000 yên ngoài chi phí khám chữa bệnh mà họ không thể chi trả.

Bạn phải làm gì nếu hiện tại chưa đăng ký

1. Đến tòa thị chính (市役所 / 区役所) nơi bạn cư trú mang theo thẻ cư trú (在留カード)
2. Hỏi quầy Bảo hiểm Y tế Quốc gia: 「国民健康保険の窓口はどこですか？」(kokumin kenko hoken no madoguchi wa doko desu ka?)
3. Hãy chuẩn bị cho việc trả phí truy thu — nhưng bạn có thể yêu cầu kế hoạch trả góp (分割払い / bunkatsu barai)
4. Nếu bạn tin rằng mình nên tham gia Shakai Hoken thông qua người sử dụng lao động, hãy xem hướng dẫn của chúng tôi: Cách Buộc Người Sử Dụng Lao Động Đăng Ký Shakai Hoken cho Bạn

Sai lầm 2: Người sử dụng lao động của bạn phải đăng ký cho bạn — nhưng lại chưa làm

Nếu bạn làm việc tại một công ty (法人), người sử dụng lao động của bạn có nghĩa vụ pháp lý phải đăng ký Shakai Hoken cho bạn ngay từ ngày đầu tiên — bất kể quốc tịch, loại thị thực hay thời hạn hợp đồng của bạn, miễn là bạn làm việc khoảng 20+ giờ mỗi tuần. Nhiều công ty nhỏ và công ty phái cử (派遣会社) bỏ qua điều này để tiết kiệm tiền.

Dấu hiệu cho thấy bạn có thể chưa được đăng ký:

• Không có thẻ bảo hiểm từ người sử dụng lao động của bạn
• Không có khoản khấu trừ 健康保険 (Bảo hiểm Y tế) trên phiếu lương của bạn
• Người sử dụng lao động nói "người nước ngoài không cần" hoặc "bạn chưa đủ điều kiện"

Nếu điều này nghe có vẻ quen thuộc, hãy đọc hướng dẫn từng bước của chúng tôi về cách buộc người sử dụng lao động của bạn đăng ký Shakai Hoken cho bạn. Bạn cũng có thể báo cáo vi phạm một cách ẩn danh cho Văn phòng Lương hưu (年金事務所).

Sai lầm 3: Phớt lờ việc chuyển đổi thẻ Myna

Nhật Bản đã bãi bỏ thẻ bảo hiểm y tế giấy vào tháng 12 năm 2024. Các thẻ hiện có hết hạn vào ngày 1 tháng 12 năm 2025, nhưng một thời gian ân hạn của chính phủ cho phép các phòng khám chấp nhận chúng đến hết tháng 7 năm 2026 nếu họ có thể xác minh tình trạng của bạn trực tuyến. Sau thời gian đó, chỉ Myna Hokensho hoặc Shikaku Kakuninsho mới có hiệu lực.

Nếu bạn chưa thiết lập Thẻ My Number của mình làm Myna Hokensho (マイナ保険証), bạn cần một trong hai:

• Tùy chọn A: Đăng ký Thẻ My Number của bạn cho bảo hiểm y tế tại ki-ốt cửa hàng tiện lợi, tòa thị chính, hoặc trực tuyến qua ứng dụng Cổng Myna (Myna Portal)
• Tùy chọn B: Sử dụng 資格確認書 (shikaku kakuninsho) — một giấy chứng nhận miễn phí do công ty bảo hiểm của bạn cấp, hoạt động như một lựa chọn thay thế thẻ bảo hiểm

Nếu không có một trong hai, các phòng khám sẽ không thể xác minh bảo hiểm của bạn. Bạn sẽ được yêu cầu thanh toán 100% trước. Để biết các bước chi tiết, hãy xem hướng dẫn chuyển đổi Myna Hokensho của chúng tôi. Nếu bạn đã có Shikaku Kakuninsho, hãy xem sổ tay hướng dẫn phòng khám của chúng tôi.

Sai lầm 4: Không đóng phí bảo hiểm — thị thực của bạn có nguy cơ từ năm 2027

Đây là hậu quả mới nhất và nghiêm trọng nhất. Vào tháng 1 năm 2026, chính phủ Nhật Bản đã chính thức thông qua chính sách liên kết việc thanh toán bảo hiểm y tế và lương hưu với quá trình sàng lọc thị thực. Bắt đầu từ tháng 6 năm 2027, cục quản lý xuất nhập cảnh sẽ kiểm tra hồ sơ thanh toán NHI và Lương hưu Quốc gia của bạn khi bạn nộp đơn gia hạn thị thực hoặc thay đổi tình trạng cư trú.

Các con số cho thấy rõ: trong số khoảng 970.000 người nước ngoài tham gia NHI, chỉ 63% là đã đóng đủ. Tỷ lệ tuân thủ lương hưu thậm chí còn thấp hơn ở mức 49,7%.

Điều này không có nghĩa là một lần chậm thanh toán sẽ hủy hoại thị thực của bạn — quá trình sàng lọc sẽ xem xét lịch sử thanh toán của bạn, liệu bạn đã thiết lập kế hoạch thanh toán hay chưa, và thiện chí tổng thể của bạn. Nhưng việc không thanh toán thường xuyên sẽ là lý do để từ chối.

Để biết chi tiết đầy đủ về những gì sắp xảy ra, ai bị ảnh hưởng và cách khắc phục trước thời hạn, hãy đọc hướng dẫn về rủi ro thị thực do không đóng bảo hiểm của chúng tôi.

Nếu bạn đang gặp khó khăn với các khoản phí bảo hiểm, đừng chỉ ngừng trả. Hãy liên hệ với LO-PAL — một người trợ giúp địa phương có thể đi cùng bạn đến tòa thị chính và đàm phán giảm phí hoặc kế hoạch thanh toán bằng tiếng Nhật. Đăng câu hỏi của bạn miễn phí.

Sai lầm 5: Cho rằng mọi thứ đều được chi trả

Bảo hiểm y tế Nhật Bản rất tốt đối với những gì nó chi trả — nhưng những khoảng trống bất ngờ có thể khiến bạn ngạc nhiên. Mức chi trả 70% áp dụng cho "các phương pháp điều trị cần thiết về mặt y tế" theo định nghĩa của MHLW. Bất cứ điều gì nằm ngoài danh sách đó đều do bạn tự chi trả 100%.

Những điều bất ngờ lớn nhất:

Danh mục	Được chi trả	KHÔNG được chi trả
Nha khoa	Trám răng cơ bản, nhổ răng, mão răng kim loại	Cấy ghép implant, răng sứ, tẩy trắng, niềng răng chỉnh nha
Thị lực	Điều trị bệnh về mắt	Kính mắt, kính áp tròng, LASIK
Sức khỏe tâm thần	Khám bác sĩ tâm thần, thuốc men	Tư vấn với nhà tâm lý học (6.000–15.000 yên/buổi)
Sinh nở	Mổ lấy thai, biến chứng	Sinh thường (thay vào đó là khoản trợ cấp 500.000 yên)
Chăm sóc phòng ngừa	Tiêm chủng định kỳ do thành phố cung cấp	Tiêm phòng cúm, khám sức khỏe tổng quát (人間ドック)

Để biết danh sách đầy đủ những gì được và không được chi trả — cùng với cách quản lý từng khoảng trống — hãy xem hướng dẫn của chúng tôi về những gì bảo hiểm y tế sẽ không chi trả.

Bạn phải làm gì nếu nghỉ việc

Khi bạn rời một công ty, bảo hiểm Shakai Hoken của bạn sẽ kết thúc vào ngày làm việc cuối cùng. Bạn phải chuyển sang NHI hoặc một lựa chọn khác trong vòng 14 ngày. Bỏ lỡ khoảng thời gian này và bạn sẽ có một khoảng thời gian không có bảo hiểm — mọi chi phí y tế trong khoảng thời gian đó đều do bạn tự chi trả 100%.

Các lựa chọn của bạn:

1. Chuyển sang NHI tại tòa thị chính — danh sách kiểm tra NHI tại tòa thị chính của chúng tôi có chính xác những gì cần mang theo
2. Tham gia bảo hiểm của thành viên gia đình nếu vợ/chồng bạn có Shakai Hoken — xem hướng dẫn bảo hiểm gia đình của chúng tôi
3. Tiếp tục Kyokai Kenpo tự nguyện tối đa 2 năm (任意継続) — xem hướng dẫn tiếp tục tự nguyện của chúng tôi

Để có cái nhìn tổng quan đầy đủ về tất cả các lựa chọn của bạn, hãy đọc hướng dẫn của chúng tôi về bảo hiểm sau khi nghỉ việc.

Cách giảm hóa đơn khi bảo hiểm không đủ

Ngay cả khi có bảo hiểm, việc nằm viện hoặc phẫu thuật vẫn có thể tốn kém. Nhật Bản có một hệ thống mạnh mẽ nhưng ít được biết đến gọi là 高額療養費制度 (kogaku ryoyohi seido), giới hạn chi phí y tế tự trả hàng tháng của bạn dựa trên thu nhập. Đối với hầu hết cư dân trong độ tuổi lao động, giới hạn này là khoảng 80.000–90.000 yên mỗi tháng — bất kể hóa đơn lớn đến đâu.

Lưu ý: Chính phủ đang nâng các giới hạn này theo từng giai đoạn bắt đầu từ tháng 8 năm 2025, với các đợt tăng thêm được lên kế hoạch từ mùa hè năm 2026. Giới hạn này vẫn sẽ bảo vệ bạn khỏi các hóa đơn lớn ngoài khả năng chi trả, nhưng số tiền sẽ cao hơn đối với một số nhóm thu nhập.

Đọc hướng dẫn của chúng tôi về cách giới hạn hóa đơn bệnh viện để tìm hiểu cách đăng ký trước hoặc sau khi điều trị.

Các cụm từ tiếng Nhật hữu ích tại quầy

n

Tiếng Anh	Tiếng Nhật	Romaji
Where is the health insurance counter?	国民健康保険の窓口はどこですか？	Kokumin kenkō hoken no madoguchi wa doko desu ka?
I want to enroll in health insurance	健康保険に加入したいです	Kenkō hoken ni kanyū shitai desu
Can I pay in installments?	分割払いはできますか？	Bunkatsu barai wa dekimasu ka?
I don't have my insurance card yet	まだ保険証がありません	Mada hokenshō ga arimasen
I want to apply for premium reduction	保険料の減額を申請したいです	Hokenryō no gengaku o shinsei shitai desu
Please issue a certificate of eligibility	資格確認書を発行してください	Shikaku kakuninsho o hakkō shite kudasai

Các bài viết liên quan

• Myna Hokensho vào năm 2026: Thẻ giấy của bạn đã hết hạn — Giờ thì sao?
• Bỏ qua bảo hiểm ở Nhật Bản? Thị thực của bạn có nguy cơ từ năm 2027
• Những gì Bảo hiểm Y tế Nhật Bản sẽ không chi trả (Danh sách tốn kém)
• Cách Tham Gia Lại Bảo hiểm Y tế Sau Khi Nghỉ Việc
• Cách Buộc Người Sử Dụng Lao Động Đăng Ký Shakai Hoken cho Bạn
• Sổ tay hướng dẫn phòng khám Shikaku Kakuninsho
• Cách Giới Hạn Hóa Đơn Bệnh Viện Khổng Lồ ở Nhật Bản

Cần hỗ trợ điều hướng bảo hiểm bằng tiếng Nhật? Đăng câu hỏi của bạn trên LO-PAL miễn phí — một người trợ giúp địa phương người Nhật có thể đi cùng bạn đến tòa thị chính, gọi điện cho công ty bảo hiểm của bạn hoặc giúp bạn thiết lập kế hoạch thanh toán.