Lịch sự kiện trường học Nhật Bản: Những điều phụ huynh nước ngoài cần biết (và chuẩn bị)

Mọi sự kiện trường học mà phụ huynh tham dự, chuẩn bị hoặc ký biểu mẫu — từ lễ nhập học đến lễ tốt nghiệp. Cần mang gì, mặc gì và các câu tiếng Nhật dùng trong các buổi họp phụ huynh-giáo viên.

Nội dung bao gồm: Mọi sự kiện trường học mà phụ huynh cần tham dự, chuẩn bị hoặc ký biểu mẫu. Từ lễ nhập học vào tháng 4 đến lễ tốt nghiệp vào tháng 3 — cần mang gì, mặc gì và nói gì khi bạn không nói được tiếng Nhật.

Tóm lại: Hầu hết các sự kiện trường học đều tuân theo các quy tắc có thể dự đoán được. Khi đã biết những gì được mong đợi, bạn có thể tham dự với sự chuẩn bị kỹ lưỡng thay vì cảm thấy bối rối.

Thông tin cập nhật đến tháng 3 năm 2026 dựa trên lịch học chính thức từ các trường công lập tại Tokyo, Osaka và Yokohama, cùng các hướng dẫn kinh nghiệm của phụ huynh từ Savvy Tokyo và RealLifeJapan.

Các trường học Nhật Bản tổ chức nhiều sự kiện trong năm đòi hỏi sự tham gia của phụ huynh. Một số sự kiện khá rõ ràng (lễ nhập học). Một số khác lại khiến bạn bất ngờ (bốc thăm vai trò PTA tại cuộc họp lớp đầu tiên). Và đối với mỗi sự kiện, đều có những quy tắc bất thành văn: mặc gì, mang gì, ngồi ở đâu và nội dung thực sự của biểu mẫu bạn cần ký là gì.

Hướng dẫn này sẽ trình bày từng sự kiện theo thứ tự lịch để bạn có thể chuẩn bị trước khi thông báo đến.

Tháng 4: lễ nhập học (入学式) và buổi họp lớp đầu tiên (保護者会)

Lễ nhập học (入学式)

Ngày đầu tiên con bạn đi học, nhưng đây là một sự kiện trang trọng — không phải một ngày học bình thường.

Cần chuẩn bị gì	Chi tiết
Trang phục của bạn	Bán trang trọng: vest tối màu hoặc đầm. Hầu hết các bà mẹ mặc màu xanh navy, đen hoặc xám. Các ông bố mặc vest công sở. Tránh quần áo thông thường — bạn sẽ nổi bật.
Trang phục của trẻ	Trang phục bán trang trọng (không phải đồng phục thể dục). Nhiều trẻ em mặc bộ đồ kiểu vest. Các trường có đồng phục: mặc đồng phục.
Giày đi trong nhà (上履き)	Dành cho bạn. Mang dép sạch hoặc uwabaki. Mang theo một túi nhựa đựng giày đi bên ngoài.
Máy ảnh	Cơ hội chụp ảnh tại cổng trường (với biển hiệu), trong lớp học và trong buổi lễ.
Văn phòng phẩm	Bút để điền vào các biểu mẫu tại chỗ. Bạn có thể nhận được tài liệu để ký.

Những gì diễn ra: Khoảng 1–2 giờ. Bài phát biểu của hiệu trưởng, giới thiệu giáo viên, thông báo phân công lớp. Sau đó bạn đến lớp học của con mình để định hướng ngắn gọn. Đến sớm 20–30 phút để chụp ảnh.

Buổi họp lớp đầu tiên (保護者会 / 懇談会)

Thường được tổ chức cùng ngày hoặc trong vòng một tuần sau lễ nhập học. Đây là nơi:

Giáo viên giải thích quy tắc lớp học và lịch trình hàng năm
Các vai trò PTA được phân công — bằng cách tình nguyện, bốc thăm hoặc oẳn tù tì (đúng vậy, có thật)
Phụ huynh tự giới thiệu ngắn gọn (một câu là được)

Các câu hữu ích để tự giới thiệu:

○○の母（父）です。
[Country name]から来ました。日本語はまだ勉強中ですが、よろしくお願いいたします。

Tôi là mẹ (bố) của [tên con]. Tôi đến từ [tên quốc gia]. Tôi vẫn đang học tiếng Nhật, nhưng tôi mong muốn được hợp tác cùng mọi người.

Tháng 4–Tháng 7: tham quan lớp học (授業参観) và họp riêng (個人面談)

Ngày tham quan lớp học (授業参観 / jugyou sankan)

Được tổ chức 2–3 lần mỗi năm. Bạn đến trường và quan sát một tiết học bình thường đang diễn ra.

Những điều cần biết:

Mang theo uwabaki (giày đi trong nhà) và một túi nhựa đựng giày đi bên ngoài. Hướng dẫn đầy đủ về uwabaki →
Đứng hoặc ngồi ở phía sau/bên cạnh lớp học. Không nói chuyện với con bạn trong giờ học.
Các phụ huynh khác cũng sẽ có mặt. Việc quan sát một cách im lặng là điều bình thường.
Sau giờ học, thường có một 保護者会 (cuộc họp lớp) — xem phần trên.

Họp riêng phụ huynh-giáo viên (個人面談 / kojin mendan)

Được tổ chức vào tháng 7 và đôi khi là tháng 12. Cuộc trò chuyện riêng 15 phút với giáo viên về sự tiến bộ của con bạn.

Đây là sự kiện mà phụ huynh nước ngoài lo ngại nhất. Cuộc trò chuyện hoàn toàn bằng tiếng Nhật, và 15 phút trôi qua rất nhanh.

Cách chuẩn bị:

Viết sẵn câu hỏi của bạn (bằng tiếng Nhật nếu có thể). Mang theo giấy đó.
Mang theo người phiên dịch — một người bạn nói tiếng Nhật, hoặc đặt một trợ lý LO-PAL để đi cùng bạn.
Sử dụng các câu hỏi đơn giản. Giáo viên sẽ đánh giá cao sự trực tiếp.

Các câu hỏi hữu ích (có thể sao chép và đưa cho giáo viên):

・学校での様子はいかがでしょうか？
(Tình hình của con tôi ở trường thế nào?)

・お友達とうまくやっていますか？
(Con tôi có hòa đồng với bạn bè không?)

・勉強で困っていることはありますか？
(Con tôi có gặp khó khăn với môn học nào không?)

・家庭で気をつけることはありますか？
(Có điều gì chúng ta nên lưu ý ở nhà không?)

・日本語のサポートはありますか？
(Có hỗ trợ tiếng Nhật không?)

Mẹo: Nếu bạn không thể mang theo người phiên dịch, hãy viết các câu hỏi của bạn ra giấy và đưa cho giáo viên ngay từ đầu. Nhiều giáo viên sẽ viết câu trả lời hoặc sử dụng tiếng Nhật đơn giản hơn. Một số sẽ sử dụng Google Dịch trên điện thoại của họ.

Tháng 5 hoặc tháng 10: Ngày hội thể thao (運動会 / undoukai)

Sự kiện lớn nhất trong năm học. Tất cả học sinh tham gia các cuộc đua, nhảy nhóm và các cuộc thi đồng đội. Phụ huynh đến xem (và đôi khi tham gia vào cuộc đua dành cho phụ huynh).

Cần chuẩn bị gì	Chi tiết
Chỗ ngồi	Mang theo tấm trải đất (レジャーシート). Đến sớm hơn 30 phút — các gia đình sẽ chiếm chỗ. Một số trường hiện nay phân bổ khu vực chỗ ngồi.
Bữa trưa đóng hộp	Một số trường: gia đình ăn cùng nhau vào buổi trưa (chuẩn bị một hộp bento lớn). Các trường khác: trẻ em ăn trong lớp học. Kiểm tra thông báo.
Chống nắng	Mũ, kem chống nắng, nước. Bạn sẽ ở ngoài trời trong 4–6 giờ.
Máy ảnh/ống nhòm	Các sự kiện của con bạn rải rác suốt cả ngày. Chương trình liệt kê các sự kiện mà mỗi khối lớp tham gia.
Hoãn do mưa	Thường được hoãn sang ngày hôm sau. Trường sẽ thông báo qua ứng dụng hoặc gọi điện vào sáng sớm.

Cuộc đua dành cho phụ huynh (保護者競技): Một số trường tổ chức một cuộc đua hoặc hoạt động ngắn cho phụ huynh. Việc tham gia là tự nguyện nhưng được khuyến khích. Mang giày bạn có thể chạy được.

Mùa hè/mùa đông: các kỳ nghỉ và những gì đi kèm

Nghỉ hè (khoảng 20 tháng 7 – 31 tháng 8)

Bài tập về nhà: Con bạn sẽ nhận được một gói bài tập về nhà. Thường bao gồm sách bài tập, nhật ký (絵日記) và một dự án tự chọn (自由研究 / jiyuu kenkyuu). Dự án này đòi hỏi phải lập kế hoạch — đừng để đến tuần cuối cùng mới làm.
Ngày bơi: Một số trường tổ chức bơi có giám sát trong kỳ nghỉ. Kiểm tra lịch trình.
Gakudo: Dịch vụ chăm sóc sau giờ học hoạt động cả ngày trong các kỳ nghỉ. Đăng ký trước.

Nghỉ đông (khoảng 25 tháng 12 – 7 tháng 1)

Bài tập về nhà ngắn hơn. Một số trường giao một bài thư pháp (書き初め / kakizome) phải nộp vào tháng Giêng.

Tháng 10–Tháng 11: chuyến dã ngoại (遠足) và lễ hội trường học (学芸会)

Chuyến dã ngoại (遠足 / ensoku)

Những gì con bạn cần:

Bữa trưa đóng hộp (bento) — quy tắc chung là không để lộ bao bì cửa hàng tiện lợi
Bình nước
Ba lô nhỏ (không phải randoseru)
Khăn tay và giấy ăn
Đồ đi mưa (tùy thuộc vào điểm đến)

Phiếu xin phép: Bạn sẽ nhận được một biểu mẫu (同意書) để ký và trả lại. Hãy tìm ngày và dòng chữ ký/con dấu.

Lễ hội trường học (学芸会 / gakugeikai hoặc 文化祭)

Trẻ em biểu diễn kịch, hát hoặc trình bày các dự án. Phụ huynh tham dự với tư cách khán giả. Mang theo giày đi trong nhà. Một số trường cho phép quay video; một số khác thì không — kiểm tra thông báo.

Tháng 6–Tháng 7: lớp học bơi (水泳授業) và mùa kiểm tra sức khỏe

Lớp học bơi

Hầu hết các trường đều có hồ bơi và tổ chức các lớp học bơi từ tháng 6 đến tháng 7. Con bạn cần:

Đồ bơi được trường chấp thuận (thường là màu xanh navy/đen, một mảnh cho bé gái)
Mũ bơi (màu sắc có thể được quy định theo khối lớp hoặc lớp học)
Kính bơi
Khăn tắm (một số trường yêu cầu khăn tắm kiểu quấn có dây chun)

Thẻ kiểm tra sức khỏe (水泳カード): Mỗi ngày bơi, bạn phải kiểm tra nhiệt độ của con mình, ghi chú bất kỳ vấn đề sức khỏe nào và đóng dấu hoặc ký tên vào thẻ. Nếu thẻ không được ký, trẻ sẽ không thể bơi. Đừng quên điều này.

Mùa kiểm tra sức khỏe

Vào tháng 4–tháng 6, các trường học tiến hành kiểm tra sức khỏe: thị lực, thính giác, răng miệng và sức khỏe tổng quát. Kết quả sẽ được gửi về nhà bằng biểu mẫu. Nếu biểu mẫu ghi 「受診をおすすめします」(chúng tôi khuyến nghị khám bác sĩ), hãy đưa con bạn đến bác sĩ liên quan và trả lại biểu mẫu có dấu của bác sĩ.

Tháng 3: lễ tốt nghiệp (卒業式)

Dành cho học sinh lớp 6 (tiểu học) hoặc học sinh năm 3 (trung học cơ sở). Ngay cả khi con bạn không tốt nghiệp, các khối lớp dưới có thể tham dự hoặc biểu diễn.

Quy định trang phục: Trang trọng. Cùng cấp độ với lễ nhập học.
Thời lượng: 1.5–2 giờ. Bài phát biểu, trao bằng, hát.
Mức độ cảm xúc: Cao. Nhiều phụ huynh và giáo viên khóc. Điều này là bình thường về mặt văn hóa.

Quanh năm: biểu mẫu, giấy phép và chữ ký

Trong suốt cả năm, các biểu mẫu sẽ được gửi về nhà và cần bạn phản hồi. Các loại phổ biến:

Loại biểu mẫu	Nội dung	Cần làm gì
同意書 (douisho)	Biểu mẫu xin phép/đồng ý	Ký tên ở cuối. Trả lại trước ngày ghi trên biểu mẫu.
調査票 (chousahyou)	Khảo sát/biểu mẫu thông tin	Điền thông tin được yêu cầu (liên hệ khẩn cấp, dị ứng, v.v.)
出欠確認 (shukketsu kakunin)	Xác nhận điểm danh	Khoanh tròn 出席 (có mặt) hoặc 欠席 (vắng mặt). Trả lại.
お知らせ (oshirase)	Thông báo thông tin	Chỉ đọc — không cần phản hồi. Nhưng hãy kiểm tra ngày tháng và các mục cần chuẩn bị.

Mẹo: Khi bạn thấy 「切り取り線」(đường cắt) trên biểu mẫu, hãy cắt theo đường chấm chấm và chỉ trả lại phần dưới cùng. Giữ lại phần trên để tham khảo.

Các bài viết liên quan

Cần thêm trợ giúp? Hãy hỏi trên LO-PAL

Bạn cần ai đó đi cùng bạn đến buổi họp phụ huynh-giáo viên với tư cách thông dịch viên? Giúp bạn hiểu việc phân công vai trò PTA? Hay dịch phiếu xin phép đi dã ngoại? LO-PAL sẽ kết nối bạn với một trợ lý địa phương, người đã từng trải qua chính xác những sự kiện này. Đăng yêu cầu của bạn và tìm người phù hợp.