การมีบุตรในญี่ปุ่น: ทุกขั้นตอนที่พ่อแม่ชาวต่างชาติควรรู้

ตั้งแต่การลงทะเบียนตั้งครรภ์ไปจนถึงสิทธิประโยชน์กว่า 5 ล้านเยน กำหนดเวลาแจ้งเกิดภายใน 14 วัน กำหนดเวลาขอวีซ่าภายใน 30 วัน เอกสารสถานทูต และการเปลี่ยนแปลงนโยบายปี 2025-2026 คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับพ่อแม่ชาวต่างชาติ

สรุป: การมีบุตรในญี่ปุ่นสำหรับชาวต่างชาติเกี่ยวข้องกับการจัดการกับระบบที่ออกแบบมาสำหรับผู้ที่พูดภาษาญี่ปุ่นเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นสำนักงานเขต การประกันสุขภาพ การลงทะเบียนโรงพยาบาล เอกสารสถานทูต และสิทธิประโยชน์มากมาย ซึ่งมีมูลค่ารวมกัน กว่า 5 ล้านเยนต่อบุตรหนึ่งคน คู่มือนี้จะแนะนำทุกขั้นตอนตั้งแต่การยืนยันการตั้งครรภ์ไปจนถึงการลงทะเบียนเข้าเรียนเนอร์สเซอรี่ครั้งแรกของบุตร พร้อมลิงก์ไปยังคู่มือโดยละเอียดสำหรับแต่ละหัวข้อ

ข้อมูลนี้เป็นปัจจุบัน ณ เดือนมีนาคม 2026 โดยอ้างอิงจากกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ (MHLW), สำนักงานเด็กและครอบครัว และแหล่งข้อมูลจากเทศบาลต่างๆ ญี่ปุ่นได้ปรับปรุงนโยบายการคลอดบุตรและการดูแลเด็กหลายประการในช่วงปี 2024–2026 – คู่มือนี้ได้รวบรวมการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้น ในฐานะผู้ก่อตั้ง LO-PAL และอดีตผู้ประสานงานทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยชาวต่างชาติที่โรงพยาบาลในโอซาก้า ผมทราบดีว่าการที่ครอบครัวชาวต่างชาติจะเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้องและทันท่วงทีนั้นเป็นเรื่องยากเพียงใด

ภาพรวมตามลำดับเวลา

เมื่อไร	สิ่งที่ต้องทำ	คู่มือโดยละเอียด
สัปดาห์ที่ 6–10	แจ้งการตั้งครรภ์ที่สำนักงานเขต → รับ 母子手帳 (boshi techo) และบัตรกำนัลตรวจสุขภาพ 14 ครั้ง	การตรวจครรภ์และ 母子手帳 (boshi techo)
สัปดาห์ที่ 8–12	ค้นหาและลงทะเบียนกับโรงพยาบาลฝากครรภ์	การหาแพทย์สูตินรีเวชที่พูดภาษาอังกฤษ
สัปดาห์ที่ 12–36	เข้ารับการตรวจครรภ์ 14 ครั้งโดยใช้บัตรกำนัล	การตรวจครรภ์และ 母子手帳 (boshi techo)
ก่อนคลอด	ทำความเข้าใจค่าใช้จ่ายในการคลอดบุตรและยื่นขอ 限度額適用認定証 (Gengaku Tekiyo Ninteisho) หากจำเป็น	แผนการคลอดบุตรฟรีปี 2026 ของญี่ปุ่น
ภายใน 14 วันหลังคลอด	ยื่น 出生届 (Shussei Todoke) ที่สำนักงานเขต + ยื่นขอ 児童手当 (Jido Teate) + ประกันสุขภาพ	วีซ่าทารกแรกเกิดในญี่ปุ่นภายใน 30 วัน
ภายใน 15 วัน	ยื่นขอเงินอุดหนุนบุตร (¥15,000/เดือน)	เงินอุดหนุนบุตรหลังการปฏิรูปปี 2024
ภายใน 30 วัน	ยื่นขอสถานะการพำนักของบุตรที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง	วีซ่าทารกแรกเกิดในญี่ปุ่นภายใน 30 วัน
ทันทีหลังคลอด	ลงทะเบียนเกิดที่สถานทูต + ยื่นขอหนังสือเดินทาง	การลงทะเบียนสถานทูตและหนังสือเดินทาง
ก่อนกลับไปทำงาน	ทำความเข้าใจสิทธิการลาเพื่อเลี้ยงดูบุตร (ได้รับค่าจ้าง 80%)	การปฏิรูปการลาเพื่อเลี้ยงดูบุตรปี 2025
เมื่อพร้อม	ยื่นขอเข้าศูนย์ดูแลเด็ก (保育園 (Hoikuen) หรือ こども誰でも通園 (Kodomo Dare Demo Tsuuen))	บริการดูแลเด็กถ้วนหน้าเริ่มปี 2026

ขั้นตอนที่ 1: ยืนยันการตั้งครรภ์และรับ 母子手帳 (boshi techo)

เมื่อคลินิกยืนยันการตั้งครรภ์ของคุณ (โดยทั่วไปประมาณสัปดาห์ที่ 6) ให้คุณไปที่สำนักงานเขต (区役所 / 市役所) และยื่นแบบฟอร์มแจ้งการตั้งครรภ์ (妊娠届) คุณจะได้รับ:

母子手帳 (boshi techo) — สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็กที่ใช้บันทึกข้อมูลการตั้งครรภ์และสุขภาพของบุตรจนถึงอายุ 6 ปี หลายเทศบาลมีฉบับภาษาอังกฤษให้บริการ
บัตรกำนัลตรวจครรภ์ 14 ครั้ง — มูลค่ารวม ¥80,000–¥120,000 ขึ้นอยู่กับเมืองของคุณ หากไม่มีสิ่งเหล่านี้ การตรวจแต่ละครั้งจะมีค่าใช้จ่าย ¥5,000–¥15,000 ซึ่งคุณจะต้องชำระเอง

อย่ารอช้า บัตรกำนัลจะใช้ได้นับจากวันที่คุณได้รับเท่านั้น ดู คู่มือโดยละเอียดของเราเกี่ยวกับการตรวจครรภ์และ 母子手帳 (boshi techo) สำหรับขั้นตอนทั้งหมดและสิ่งที่ต้องนำไปด้วย

ขั้นตอนที่ 2: ค้นหาโรงพยาบาลที่เหมาะสม — ตั้งแต่เนิ่นๆ

ในญี่ปุ่น คุณจะต้องลงทะเบียนกับโรงพยาบาลแห่งหนึ่งตั้งแต่ต้นการตั้งครรภ์ และโรงพยาบาลแห่งนั้นจะดูแลการตรวจครรภ์และการคลอดบุตรทั้งหมดของคุณ โรงพยาบาลที่เป็นที่นิยมและเป็นมิตรกับผู้ใช้ภาษาอังกฤษมักจะเต็มภายในสัปดาห์ที่ 10–12 ดังนั้นควรเริ่มค้นหาทันที

แหล่งข้อมูลที่ดีที่สุดของคุณ:

AMDA International Medical Information Center: 03-6233-9266 (หลายภาษา ฟรี)
HIMAWARI (โตเกียว): 03-5285-8181 (ภาษาอังกฤษ ทุกวัน 9:00–20:00 น.)
สมาคมระหว่างประเทศประจำเมืองของคุณ (国際交流協会)

การตัดสินใจที่สำคัญ: คุณต้องการการบล็อกหลัง (無痛分娩) หรือไม่? อัตราการบล็อกหลังในญี่ปุ่นค่อนข้างต่ำ (ประมาณ 8–10% ทั่วประเทศ) และไม่ใช่ทุกโรงพยาบาลที่ให้บริการนี้ โปรดยืนยันก่อนการลงทะเบียน สำหรับรายการแหล่งข้อมูลทั้งหมดและการเปรียบเทียบโรงพยาบาล ดู คู่มือของเราในการหาแพทย์สูตินรีเวชที่พูดภาษาอังกฤษ

ขั้นตอนที่ 3: ทำความเข้าใจค่าใช้จ่าย

การคลอดบุตรปกติในญี่ปุ่นมีค่าใช้จ่าย ¥400,000–¥650,000+ ขึ้นอยู่กับโรงพยาบาลและสถานที่ รัฐบาลให้เงินช่วยเหลือก้อนเดียวจำนวน ¥500,000 (出産育児一時金) เพื่อชดเชยค่าใช้จ่ายนี้ ในหลายกรณี โดยเฉพาะที่โรงพยาบาลของรัฐ ค่าใช้จ่ายที่คุณต้องจ่ายเองแทบจะไม่มีเลย

รัฐบาลได้ประกาศแผนที่จะให้การคลอดบุตรปกติครอบคลุมโดยประกันสุขภาพตั้งแต่ปีงบประมาณ 2026 ซึ่งอาจทำให้ค่าใช้จ่ายหลักในการคลอดเป็นศูนย์ อย่างไรก็ตาม ห้องพิเศษ การอัปเกรดอาหาร และบริการพรีเมียมจะไม่ครอบคลุมไม่ว่าจะกรณีใดก็ตาม สำหรับรายละเอียดทั้งหมด ดู คู่มือของเราเกี่ยวกับแผนการคลอดบุตรฟรีปี 2026

หากคุณอยู่ในระบบประกันสุขภาพแห่งชาติ (NHI) หรือ ชาไคโฮเคน (Shakai Hoken) และต้องเผชิญกับการผ่าตัดคลอดหรือภาวะแทรกซ้อน ระบบการดูแลทางการแพทย์ที่มีค่าใช้จ่ายสูง จะกำหนดเพดานค่าใช้จ่ายรายเดือนที่คุณต้องจ่ายเอง

ขั้นตอนที่ 4: หลังคลอด — กำหนดเวลา 14 วันและ 30 วัน

วันหลังคลอดเป็นช่วงเวลาที่ต้องรีบดำเนินการตามกำหนดเวลา นี่คือสิ่งที่ต้องเกิดขึ้น:

ภายใน 14 วัน: สำนักงานเขต

出生届 (shussei todoke): ใบแจ้งเกิด โรงพยาบาลจะให้แบบฟอร์มพร้อมใบรับรองแพทย์
児童手当 (jidou teate): ยื่นขอเงินอุดหนุนบุตรในการเยี่ยมครั้งเดียวกัน ¥15,000/เดือน สำหรับเด็กอายุ 0–2 ปี หากคุณยื่นภายใน 15 วันหลังคลอด การชำระเงินจะเริ่มตั้งแต่เดือนที่เกิด หากพลาด คุณจะเสียสิทธิ์รับเงินค่าเลี้ยงดูบุตรของเดือนนั้นไป รายละเอียด: คู่มือเงินอุดหนุนบุตร
การลงทะเบียนประกันสุขภาพ: เพิ่มชื่อทารกในประกันของคุณ (ชาไคโฮเคน (Shakai Hoken) ผ่านนายจ้าง หรือ NHI ที่สำนักงานเขต)
子ども医療費助成 (Kodomo Iryohi Josei): ยื่นขอเงินอุดหนุนค่ารักษาพยาบาลสำหรับเด็ก — การดูแลทางการแพทย์ฟรีหรือมีเงินอุดหนุนอย่างมากสำหรับเด็ก ความคุ้มครองแตกต่างกันไปในแต่ละเมือง

ภายใน 30 วัน: สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

สถานะการพำนักของบุตร (在留資格): หากพ่อแม่ทั้งสองเป็นชาวต่างชาติ คุณต้องยื่นขอสถานะการพำนักของบุตรที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายใน 30 วันหลังคลอด คู่มือฉบับเต็ม: วีซ่าทารกแรกเกิดในญี่ปุ่นภายใน 30 วัน

หากการจัดการกำหนดเวลาทั้งหมดนี้พร้อมกับทารกแรกเกิดดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ — ไม่ว่าจะเป็นสำนักงานเขต สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ประกัน หรือสถานทูต — นั่นคือเหตุผลที่ผมสร้าง LO-PAL ขึ้นมา โพสต์คำถามของคุณได้ฟรี และผู้ช่วยชาวญี่ปุ่นในพื้นที่สามารถเตรียมเอกสาร พาคุณไปยังสำนักงาน และทำให้แน่ใจว่าคุณดำเนินการได้ตามกำหนดเวลาทุกอย่าง

ขั้นตอนที่ 5: การลงทะเบียนสถานทูตและหนังสือเดินทาง

บุตรของคุณจำเป็นต้องได้รับการลงทะเบียนกับสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศบ้านเกิดของคุณในญี่ปุ่น นี่แยกจากการลงทะเบียนเกิดในญี่ปุ่น คุณจะต้องยื่นขอหนังสือเดินทางของบุตรด้วย กำหนดเวลาและค่าธรรมเนียมแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ — สหรัฐอเมริกาต้องการการนัดหมายแบบตัวต่อตัวพร้อมกับพ่อแม่ทั้งสอง สหราชอาณาจักรอนุญาตให้ลงทะเบียนออนไลน์ได้

สำหรับขั้นตอนเฉพาะประเทศ (สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ฟิลิปปินส์ จีน และอื่นๆ) ดู คู่มือของเราเกี่ยวกับการลงทะเบียนสถานทูต หนังสือเดินทาง และสัญชาติ

ขั้นตอนที่ 6: การลาเพื่อเลี้ยงดูบุตร — สิทธิของคุณขยายมากขึ้น

ระบบการลาเพื่อเลี้ยงดูบุตรของญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในระบบที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ที่สุดใน OECD ตามเอกสาร ตั้งแต่เดือนเมษายน 2025 เป็นต้นไป ก็ยิ่งดีขึ้นไปอีก:

มารดา: ลาคลอด 8 สัปดาห์ (จ่าย 67%) + ลาเพื่อดูแลบุตรจนบุตรอายุ 1 ขวบ (จ่าย 67% เป็นเวลา 180 วัน จากนั้น 50%)
บิดา: ลาหลังคลอดสำหรับบิดาได้สูงสุด 4 สัปดาห์ภายใน 8 สัปดาห์หลังคลอด + ลาเพื่อดูแลบุตรจนบุตรอายุ 1 ขวบ
โบนัสใหม่: หากพ่อแม่ทั้งสองฝ่ายลาเพื่อดูแลบุตร สิทธิประโยชน์จะเพิ่มขึ้นเป็น 80% ของเงินเดือนเป็นเวลา 28 วัน
ความยืดหยุ่นใหม่: สิทธิการทำงานทางไกลสำหรับพ่อแม่ที่มีบุตรอายุต่ำกว่า 3 ขวบ ตัวเลือกการทำงานที่ยืดหยุ่นสำหรับพ่อแม่ที่มีบุตรจนถึงวัยเข้าเรียน

สิทธิเหล่านี้มีผลบังคับใช้กับผู้ทำงานทุกคนในญี่ปุ่นโดยไม่คำนึงถึงสัญชาติ ดู คู่มือโดยละเอียดของเราเกี่ยวกับการปฏิรูปการลาเพื่อเลี้ยงดูบุตรปี 2025 หากใบสมัครเข้าศูนย์ดูแลเด็กของคุณถูกปฏิเสธและคุณจำเป็นต้องขยายเวลาการลา ดู คู่มือของเราเกี่ยวกับการรักษาสิทธิเงินค่าจ้างจากการลาดูแลบุตร

ขั้นตอนที่ 7: ตัวเลือกการดูแลเด็กและศูนย์ดูแลเด็ก

เมื่อคุณพร้อมที่จะพิจารณาการดูแลเด็ก คุณมีหลายทางเลือก:

保育園 (hoikuen): ศูนย์ดูแลเด็กเต็มเวลาสำหรับพ่อแม่ที่ทำงาน อายุ 0–5 ปี การรับเข้ามีการแข่งขันสูงตามระบบคะแนน (保育指数) ฟรีสำหรับเด็กอายุ 3–5 ปีตั้งแต่ปี 2019 ค่าธรรมเนียมสำหรับเด็กอายุ 0–2 ปีขึ้นอยู่กับรายได้
こども誰でも通園制度 (Kodomo Dare Demo Tsuuen Seido) (ใหม่ตั้งแต่เมษายน 2026): บริการดูแลเด็ก 10 ชั่วโมง/เดือนสำหรับเด็กอายุ 6 เดือนถึงต่ำกว่า 3 ปี — ไม่ต้องมีข้อกำหนดเรื่องการทำงาน สิ่งนี้เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่สำหรับพ่อแม่ที่อยู่บ้าน ดู คู่มือของเราเกี่ยวกับบริการดูแลเด็กถ้วนหน้า
幼稚園 (youchien): โรงเรียนอนุบาลสำหรับเด็กอายุ 3–5 ปี เน้นการศึกษามากกว่า ชั่วโมงเรียนสั้นกว่า (โดยทั่วไปถึง 14:00 น.) ฟรีตั้งแต่ปี 2019
認定こども園 (nintei kodomo en): การรวมกันของโฮอิคุเอ็น (Hoikuen) และโยอุชิเอ็น (Youchien) รับทั้งครอบครัวที่ทำงานและไม่ทำงาน

กระบวนการ 保活 (hokatsu — การหาศูนย์ดูแลเด็ก) เป็นที่ทราบกันว่ามีการแข่งขันสูงในเขตเมือง ควรเริ่มค้นคว้าล่วงหน้า 6–12 เดือนก่อนการลงทะเบียนในเดือนเมษายน หากคุณต้องการที่นั่งในโฮอิคุเอ็น (Hoikuen)

สิทธิประโยชน์ทั้งหมดนี้มีมูลค่าเท่าไร?

สิทธิประโยชน์ของญี่ปุ่นสำหรับครอบครัวมีมูลค่ารวมกันเป็นจำนวนมาก:

สิทธิประโยชน์	มูลค่าโดยประมาณ
出産育児一時金 (เงินช่วยเหลือการคลอดบุตรแบบเหมาจ่าย)	¥500,000
บัตรกำนัลตรวจครรภ์ (14 ครั้ง)	¥80,000–¥120,000
児童手当 (เงินอุดหนุนบุตร ตั้งแต่แรกเกิดถึง 18 ปี)	¥2,000,000–¥3,500,000+
子ども医療費助成 (การดูแลทางการแพทย์ฟรี/มีเงินอุดหนุน)	แตกต่างกันไป (อาจประหยัดได้หลายแสนเยน)
สิทธิประโยชน์การลาเพื่อเลี้ยงดูบุตร (1 ปีที่ 67%)	ขึ้นอยู่กับเงินเดือน
โรงเรียนอนุบาล/เนอร์สเซอรี่ฟรี (อายุ 3–5 ปี)	ประหยัดได้ประมาณ ¥700,000–¥1,000,000

ระบบนี้เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มาก — แต่จะได้รับก็ต่อเมื่อคุณทราบถึงสิทธิประโยชน์แต่ละอย่างและยื่นขอได้ทันเวลา ครอบครัวชาวต่างชาติจำนวนมากพลาดสิทธิประโยชน์เพียงเพราะข้อมูลไม่มีให้บริการในภาษาของตนเอง

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ในเมืองโอซาก้า: ข้อสังเกตพิเศษ

หากคุณอาศัยอยู่ในเมืองโอซาก้า เรามีคู่มือเฉพาะที่ครอบคลุมขั้นตอนเฉพาะเมือง เงินอุดหนุน และขั้นตอนที่สำนักงานเขต: ขั้นตอนหลังคลอดในเมืองโอซาก้า สำหรับขั้นตอนช่วงตั้งครรภ์ ดู รายการตรวจสอบการมีบุตรในโอซาก้า

รับผู้ช่วยท้องถิ่นสำหรับทุกขั้นตอน

ตั้งแต่การเยี่ยมสำนักงานเขตครั้งแรกเพื่อรับ 母子手帳 (boshi techo) ไปจนถึงสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองพร้อมบุตรวัย 30 วัน ไปจนถึงการโทรติดต่อสถานทูตเพื่อขอนัดหมายทำหนังสือเดินทาง — ทุกขั้นตอนจะยากขึ้นเมื่อคุณไม่สามารถสื่อสารภาษาญี่ปุ่นได้ โพสต์คำถามหรือขอความช่วยเหลือใน LO-PAL ได้ฟรี บุคคลท้องถิ่นชาวญี่ปุ่นในพื้นที่ของคุณสามารถช่วยในการโทรศัพท์ เอกสาร การแปล และการเดินทางไปด้วยตนเอง คุณจ่ายเงินก็ต่อเมื่อคุณยอมรับความช่วยเหลือที่ทำสำเร็จแล้วเท่านั้น